Công ty cổ phần A ký hợp đồng mua bán hàng hóa với Công ty TNHH B. Sau khi nhận hàng, Công ty TNHH B phát hiện hàng hóa không đúng chất lượng, chủng loại như thỏa thuận trong hợp đồng nên từ chối nhận hàng. Việc từ chối nhận hàng của bên mua có phù hợp với quy định pháp luật không?
Khái niệm và điều kiện hàng hóa không phù hợp với hợp đồng
Theo Điều 39 Luật Thương mại 2005 quy định về Hàng hóa không phù hợp với hợp đồng:
“1. Trường hợp hợp đồng không có quy định cụ thể thì hàng hoá được coi là không phù hợp với hợp đồng khi hàng hoá đó thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Không phù hợp với mục đích sử dụng thông thường của các hàng hoá cùng chủng loại;
b) Không phù hợp với bất kỳ mục đích cụ thể nào mà bên mua đã cho bên bán biết hoặc bên bán phải biết vào thời điểm giao kết hợp đồng;
c) Không bảo đảm chất lượng như chất lượng của mẫu hàng hoá mà bên bán đã giao cho bên mua;
d) Không được bảo quản, đóng gói theo cách thức thông thường đối với loại hàng hoá đó hoặc không theo cách thức thích hợp để bảo quản hàng hoá trong trường hợp không có cách thức bảo quản thông thường.
Bên mua có quyền từ chối nhận hàng nếu hàng hoá không phù hợp với hợp đồng theo quy định tại khoản 1 Điều này.”
Trách nhiệm của bên bán đối với hàng hóa không phù hợp
Về trách nhiệm của bên bán, Điều 40 Luật Thương mại 2005 quy định:
“Trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác, trách nhiệm đối với hàng hóa không phù hợp với hợp đồng được quy định như sau:
- Bên bán không chịu trách nhiệm về bất kỳ khiếm khuyết nào của hàng hoá nếu vào thời điểm giao kết hợp đồng bên mua đã biết hoặc phải biết về những khiếm khuyết đó;
- Trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, trong thời hạn khiếu nại theo quy định của Luật này, bên bán phải chịu trách nhiệm về bất kỳ khiếm khuyết nào của hàng hoá đã có trước thời điểm chuyển rủi ro cho bên mua, kể cả trường hợp khiếm khuyết đó được phát hiện sau thời điểm chuyển rủi ro;
- Bên bán phải chịu trách nhiệm về khiếm khuyết của hàng hóa phát sinh sau thời điểm chuyển rủi ro nếu khiếm khuyết đó do bên bán vi phạm hợp đồng.”
Trong ví dụ trên, nếu Công ty cổ phần A giao hàng không đúng chất lượng hoặc chủng loại như hợp đồng (phía Công ty TNHH B không biết trước về khuyết điểm nào), thì Công ty cổ phần A phải chịu trách nhiệm pháp lý. Bên mua có quyền từ chối nhận hàng, yêu cầu thay thế, khắc phục hoặc bồi thường thiệt hại tùy theo mức độ vi phạm.
Biện pháp khắc phục trong trường hợp giao hàng không phù hợp
Điều 41 Luật Thương mại 2005 quy định về biện pháp khắc phục:
“1. Trừ trường hợp có thỏa thuận khác, nếu hợp đồng chỉ quy định thời hạn giao hàng và không xác định thời điểm giao hàng cụ thể mà bên bán giao hàng trước khi hết thời hạn giao hàng và giao thiếu hàng hoặc giao hàng không phù hợp với hợp đồng thì bên bán vẫn có thể giao phần hàng còn thiếu hoặc thay thế hàng hoá cho phù hợp với hợp đồng hoặc khắc phục sự không phù hợp của hàng hoá trong thời hạn còn lại.
- Khi bên bán thực hiện việc khắc phục quy định tại khoản 1 Điều này mà gây bất lợi hoặc làm phát sinh chi phí bất hợp lý cho bên mua thì bên mua có quyền yêu cầu bên bán khắc phục bất lợi hoặc chịu chi phí đó.”
Nếu Công ty cổ phần A giao hàng không phù hợp, Công ty TNHH B hoàn toàn có cơ sở pháp lý để từ chối nhận hàng theo Điều 39 Bên bán phải chịu trách nhiệm theo Điều 40 và chỉ được khắc phục theo Điều 41 trong điều kiện hợp đồng cho phép và không gây thiệt hại bất hợp lý cho bên mua. Nếu không khắc phục được, bên mua có thể yêu cầu hủy hợp đồng, hoàn trả tiền (nếu đã thanh toán) và đòi bồi thường thiệt hại.
Việc giao hàng hóa không phù hợp với hợp đồng là một trong những vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của bên bán trong quan hệ mua bán hàng hóa. Pháp luật thương mại ưu tiên bảo vệ quyền lợi bên mua bằng cách cho phép từ chối nhận hàng, yêu cầu khắc phục hoặc bồi thường khi hàng hóa không đáp ứng các tiêu chí chất lượng, mục đích sử dụng và điều kiện bảo quản. Các bên tham gia hợp đồng cần ghi nhận rõ ràng các tiêu chí về chất lượng, mẫu mã, đóng gói trong hợp đồng để tránh tranh chấp và đảm bảo thực hiện đúng cam kết, góp phần duy trì môi trường kinh doanh lành mạnh và công bằng.
Trên đây là thông tin về vấn đề pháp lý liên quan, Quý khách vui lòng liên hệ với Công ty Luật TNHH Hãng Luật Giải Phóng qua Hotline 1900 6665 để được Luật sư tư vấn và hỗ trợ.
Quý khách cũng có thể liên hệ trực tiếp tại địa chỉ: 100 Đào Duy Anh, phường Đức Nhuận (Phú Nhuận), TP.HCM hoặc qua email: lgp@lgp.vn.
(Nội dung được cung cấp nhằm chia sẻ thông tin và góc nhìn pháp lý mang tính khái quát, hỗ trợ người đọc tiếp cận các quy định hiện hành. Bài viết không được xem là ý kiến tư vấn pháp lý chính thức cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Do hệ thống pháp luật có thể thay đổi theo từng thời điểm và việc áp dụng phụ thuộc vào từng tình huống thực tế, Quý khách nên trao đổi trực tiếp với luật sư hoặc chuyên gia có chuyên môn để được hướng dẫn phù hợp).