Tổng đài tư vấn: 1900 6665

UY TÍN

Uy tín là lòng tin

CHUYÊN NGHIỆP

Chuyên nghiệp sẽ giỏi hơn

HIỆU QUẢ

Hiệu quả để thành công
luat su hung
"Có thể ai cũng biết luật, nhưng không phải ai cũng biết vận dụng luật. Người học luật học cách vận dụng đúng luật. Còn các luật sư vận dụng luật một cách khôn khéo nhất "

Luật sư Nguyễn Kiều Hưng

Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

Bình luận BLHS 2015: Tội lây truyền HIV cho người khác

Lây truyền HIV cho người khác là hành vi của một người biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền bệnh cho người khác dưới bất kỳ hình thức nào.

Tội lây truyền HIV cho người khác

Tội lây truyền HIV cho người khác

Đây là tội danh mới lần đầu tiên được quy định trong Bộ luật hình sự 1999 của nước ta và tiếp tục được quy định trong Bộ luật hình sự 2015 có hiệu lực từ 01/07/2016. Nhằm đáp ứng yêu cầu của việc đấu tranh phòng chống một căn bệnh nguy hiểm cho loài người, nhưng chưa tìm ra phương thuốc đặc trị, đồng thời đáp ứng được thực tiễn xét xử trong những năm vừa qua đối với các tội xâm phạm tính mạng, sức khoẻ con người.

Tội lây truyền HIV cho người khác được quy định tại điều 148 BLHS 2015, được thiết kế thành 2 khoản. Trong đó khoản 1 quy định về cấu thành tội phạm cơ bản, khoản 2 quy định về cấu thành tăng nặng trách nhiệm hình sự với 05 trường hợp cụ thể.

  1. Về phía người phạm tội

a.Hành vi phạm tội

Lây truyền HIV có thể được diễn ra dưới nhiều hành vi khác nhau nhưng đều thể hiện mục đích lây nhiễm HIV. Đây là dạng hành vi diễn ra dưới hình thức hành động, tức là chủ thể thực hiện hành vi phải thực hiện các hành vi chứ không diễn ra dưới hình thức không hành động. Các hành vi cụ thể và thường gặp nhất là quan hệ tình dục khi biết mình nhiễm HIV (mà nạn nhân không biết), dùng kim tiêm tác động vào cơ thể của nạn nhân để truyền máu nhiễm virut HIV…

b.Chủ thể thực hiện tội phạm

Chủ thể của tội phạm này có thể nói là chủ thể đặc biệt, tức là chỉ những người bị nhiếm HIV mới có thể phạm tội này. Người bị nhiễm HIV là người đã bị vi rút HIV xâm nhập vào cơ thể và được các cơ quan Y tế xét nghiệm và kết luận đã bị nhiễm HIV.

Người phạm tội phải biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền cho người khác thì mới phạm tội, nếu người phạm tội bị nhiễm HIV, nhưng không biết mình nhiễm mà lây truyền HIV cho người khác thì chưa cấu thành tôi phạm này.

Theo điều văn của điều luật thì chỉ cần biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền cho người khác là đã cấu thành tội phạm chứ không cần phải biết mình bị AIDS mà cố ý lây tuyền cho người khác mới phạm tội. Vì vậy, chỉ cần xác định người phạm tội bị nhiễm HIV chứ không cần xác định người phạm tội đã bị bệnh ở giai đoạn AIDS.

c.Hậu quả và mối quan hệ nhân quả

Người bị lây truyền HIV bị nhiễm HIV thì người phạm tội mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lây truyền HIV, nếu người phạm tội đã thực hiện hành vi lây truyền HIV cho người khác nhưng nạn nhân lại không bị nhiễm HIV thì nói chung không nên truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội. Việc xác định người bị hại có bị nhiếm HIV hay không là căn cứ vào kết luận của Hội đồng giám định pháp y, nếu kết quả giám định của Hội đồng giám định còn có những vấn đề chưa rõ thì yêu cầu giám định lại.

Hậu quả nạn nhân bị nhiễm HIV là hậu quả bắt buộc và đây là cấu thành tội phạm vật chất. Hành vi lây truyền HIV phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả nạn nhân bị nhiễm HIV.

  1. Về phía nạn nhân

Người bị hại ( nạn nhân) là người bị lây truyền HIV do hành vi của người phạm tội gây ra. BLHS cũng quy định rằng, trừ trường hợp nạn nhân đã biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục thì người lây truyền HIV sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự bởi trường hợp này không được xem là lỗi của người phạm tội mà là sự tự nguyện của nạn nhân.

Như vậy sẽ có 2 trường hợp xảy ra: Nạn nhân không biết về bệnh tình của người phạm tội và nạn nhân biết rõ nhưng vẫn thực hiện hành vi quan hệ tình dục. Cần lưu ý BLHS chỉ quy định biết rõ và tự nguyện quan hệ tình dục, bởi vậy nếu biết rõ mà lây truyền qua các hình thức khác như tiêm, chích…thì không được xem là căn cứ miễn trừ trách nhiệm hình sự cho người thực hiện hành vi. Điều này cần chờ giải thích hướng dẫn áp dụng của Tòa án nhân dân tối cao.

  1. Hình phạt

Theo quy định tại cấu thành cơ bản của tội lây truyền HIV cho người khác thì người nào biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền HIV cho người khác, trừ trường hợp nạn nhân đã biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm. Như vậy đây là tội phạm ít nghiêm trọng bởi mức cao nhất của khung hình phạt là tới 03 năm tù.

Khoản 2 điều 148 BLHS quy định về 5 trường hợp tăng nặng trách nhiệm hình sự mà nếu rơi vào các trường hợp này thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm. Tức là loại tội nghiêm trọng.

a) Đối với 02 người trở lên: Là trường hợp lây truyền HIV đối với nhiều người là biết mình bị nhiễm HIV. Trường hợp cố ý lây truyền HIV cho nhiều người nhưng chỉ có một người bị nhiễm còn các người khác không bị nhiễm HIV thì người phạm tội vần bị truy cứu trách nhiệm hình sự về trường hợp” đối với nhiều người”. Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt Toà án có thể cân nhắc giảm nhẹ một phần hình phạt cho người phạm tội vì hành vi phạm tội của bị cáo chỉ hoàn thành đối với một người còn những người khác là phạm tội chưa đạt.

b) Đối với người dưới 18 tuổi: Trường hợp phạm tội này, người bị nhiễm HIV ( người bị hại) là người chưa thành niên ( người dưới 18 tuổi). Việc xác định tuổi của người bị hại trong trường hợp phạm tội cũng như đối với các trường hợp phạm tội đối với người chưa thành niên trong các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự con người khác không phụ thuộc vào ý thức chủ quan của người phạm tội mà chỉ căn cứ vào tuổi thật của người bị hại.

c) Đối với phụ nữ mà biết là có thai: Một trong những con đường lây nhiễm HIV là lây truyền từ mẹ sang con. Bởi vậy phạm tội với phụ nữ có thai là một trường hợp nghiêm trọng bởi có khả năng ảnh hưởng đến thai nhi.

d) Đối với thầy thuốc hoặc nhân viên y tế trực tiếp chữa bệnh cho mình: Người bị hại trong trường hợp phạm tội này là người trực tiếp chữa bệnh cho người phạm tội họ có thể là Bác sỹ, Y sỹ, Y tá, Hộ lý hoăc nhân viên y tế khác. Nếu người phạm tội lây truyền HIV cho thầy thuốc hoặc nhân viên y tế, nhưng những người này không trực tiếp chữa bệnh cho người phạm tội thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều này.

đ) Đối với người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân: trường hợp phạm tội này người phạm tội không vì động cơ cản trở người thi hành công vụ mà có thể vì bất cứ động cơ nào. Tuy nhiên, nếu vì lý do công vụ của nạn nhân mà người phạm tội có ý truyền HIV cho họ thì cần xác định nạn nhân phải là người đã thi hành một công vụ và vì việc thi hành công vụ đó mà bị người phạm tội cố ý lây truyền HIV cho họ thì người phạm tội mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điểm đ khoản 2 Điều 148 Bộ luật hình sự.

Nếu cần tư vấn thêm vui lòng gọi tổng đài tư vấn pháp luật 1900 6665 để gặp luật sư hoặc truy cập mụchỏi đáp pháp luật để tìm hiểu thêm.

An Nguyên

Khi cần thuê luật sư vui lòng liên hệ với hãng luật Giải Phóng qua email lgp@lgp.vn hoặc gọi đường dây nóng luật sư qua số 0963 113 113.


ĐẶT CÂU HỎI CỦA BẠN

Mọi câu hỏi xin gửi đến email: lgp@lgp.vn. Nếu cần trả lời khẩn cấp, vui lòng gọi tổng đài tư vấn 1900 6665. Xin cảm ơn!