Những điểm mới nổi bật của Luật doanh nghiệp 2014

Những điểm mới nổi bật của Luật doanh nghiệp 2014

Liên quan đến việc Luật doanh nghiệp 2014 có hiệu lực vào tháng 1/7 vừa qua với nhiều thay đổi lớn. Nhiều bạn đọc hỏi Vì Công Lý Luật doanh nghiệp 2014 có những điểm mới nổi bật nào?

luât-doanh-nghiep
Ảnh minh họa. Nguồn : internet

Ban biên tập Vì Công Lý xin chuyển lời ý kiến của luật sư về vấn đề này:

Theo đó, Luật Doanh nghiệp năm 2014 có rất nhiều đổi mới cơ bản, tuy nhiên Vì Công Lý xin chọn 9 điểm mới nổi bật để giới thiệu, cụ thể như sau:

Mô hình tổ chức, quản lý thoáng hơn

Một là, Luật doanh nghiệp 2014 có rất nhiều quy định theo hướng mở, như là việc cho phép công ty cổ phần có thể chọn một trong hai mô hình tổ chức, quản lý; cho phép công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật. Ngoài ra Luật cũng bỏ chương quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, thay bằng một vài điều khoản tại chương tổ chức thực hiện…

Điều này cho thấy một sự đổi mới khá nổi bật khi chuyển từ tư duy khép kín, quản lý chặt đến các chi tiết sang một tư duy mở, thể hiện ở việc Luật doanh nghiệp 2014 chỉ quy định những vấn đề cơ bản thuộc phạm vi điều chỉnh chung nhất, mang tính định hướng để các tổ chức, cá nhân chịu sự điều chỉnh của luật này có thể chủ động lựa chọn trong quá trình thực hiện, Luật chỉ mang tính định hướng về nhiều vấn đề như thành lập, tổ chức quản lý, giải thể…thể hiện ở sự gợi mở nhiều hơn là đặt ra các lựa chọn bắt buộc, đem lại cho các doanh nghiệp, người kinh doanh sự lựa chọn trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh của mình.

Thay đổi này vô cùng quan trọng, từ đó doanh nghiệp chủ động, sáng tạo hơn khi được tự lựa chọn các mô hình, phương thức kinh doanh một cách phù hợp nhất với hoạt động của mình mà không bị gò bó hoặc hạn chế trong những khuôn khổ chật hẹp nhất định nào.

Điện tử hóa thủ tục hồ sơ

Hai là,  việc Luật doanh nghiệp 2014 đã luật hóa Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp hoặc việc cho phép cuộc họp được ghi biên bản và có thể ghi âm hoặc ghi và lưu giữ dưới hình thức điện tử khác so với việc chỉ ghi vào sổ biên bản như trước đã cho thấy một bước đột phá mới trong việc áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin vào quá trình đăng ký thành lập, tổ chức hoạt động của doanh nghiệp.

Sự linh hoạt này giúp cho các doanh nghiệp, khách hàng nhanh chóng tiếp cận với các thông tin của doanh nghiệp, tạo ra một kênh kết nố chung thể hiện dữ liệu doanh nghiệp, nâng cao tính minh bạch trong hoạt động của các doanh nghiệp và đặc biệt là giảm tải các thủ tục hành chính trong đăng ký doanh nghiệp, thủ tục bắt buộc trong tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp. Bên cạnh đó Luật cũng thống nhất cách hiểu về nhiều điểm mà từ trước tới nay gây nhiều tranh cãi như việc chốt lại địa điểm họp được xác định là nơi chủ tọa tham dự họp, mọi người không nhất thiết phải cùng ngồi họp một chỗ.

17156670488_fd81b54aab_b
Ảnh minh họa. Nguồn internet

Đồng nhất mã số thuế với mã số doanh nghiệp

Ba là, luật hóa việc dùng mã số thuế làm mã số doanh nghiệp, chuyển đổi doanh nghiệp tư nhân thành công ty TNHH, tăng cường việc bảo vệ cổ đông nhỏ (cổ đông, nhóm cổ đông sở hữu ít nhất 1% số cổ phần phổ thông liên tục trong thời hạn 06 tháng có quyền tự mình hoặc nhân danh công ty khởi kiện…).

Bãi bỏ nhiều điều khoản đã được chứng minh là hiệu quả thực thi rất thấp, như việc đăng ký danh sách cổ đông nắm giữ 5% vốn điều lệ công ty cổ phần, hoặc bãi bỏ việc gây cản trở cho hoạt động của Doanh nghiệp như cấm một người đã làm Giám đốc (Tổng Giám đốc) công ty cổ phần không được làm Giám đốc (Tổng Giám đốc) Công ty khác.

Đơn giản hóa nội dung trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Bốn là, theo quy định tại Điều 29 Luật Doanh nghiệp năm 2014 thì nội dung Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp chỉ còn 4 nội dung chính (Luật Doanh nghiệp 2005 là 10 nội dung chính) là: Tên doanh nghiệp và mã số doanh nghiệp; địa chỉ trụ sở chính của doanh nghiệp; thông tin chi tiết nhân thân của cá nhân là người đại diện theo pháp luật, chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, thành viên công ty và thông tin của thành viên tổ chức; vốn điều lệ của doanh nghiệp. Như vậy bỏ nội dung ngành, nghề kinh doanh; bỏ việc xác định vốn pháp định và chứng chỉ hành nghề. Có nghĩa doanh nghiệp có thể tự do kinh doanh tất cả các ngành nghề mà pháp luật không cấm theo quy định tại Hiến pháp 2013. Việc đăng ký ngành nghề kinh doanh ban đầu là bắt buộc, nhưng không thể hiện lên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mà chỉ lưu trong cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp trong hồ sơ xin đăng ký kinh doanh và cổng thông tin doanh nghiệp. Trong quá trình kinh doanh, khi có sự thay đổi ngành, nghề kinh doanh, doanh nghiệp chỉ phải thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh để được bổ sung trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp mà không phải đăng ký thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới như luật cũ.

Tự chủ về con dấu

Năm là, tại Điều 44 Luật doanh nghiệp 2014 quy định về con dấu của doanh nghiệp thì từ ngày 01/7/2015, doanh nghiệp được tự quyết định về số lượng, hình thức, nội dung con dấu. Việc quản lý, sử dụng, lưu giữ con dấu được quy định tại điều lệ công ty. Luật Doanh nghiệp 2014 trao quyền tự quyết (về con dấu doanh nghiệp) cho doanh nghiệp. Như thế nghĩa là việc sử dụng hay không sử dụng con dấu là quyền của doanh nghiệp. Tuy nhiên việc này cũng không chỉ một mình doanh nghiệp mà quyết định được, còn liên quan đến các quy định của pháp luật đối với một số trường hợp bắt buộc sử dụng con dấu, hoặc của đối tác, khách hàng, các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác nếu có yêu cầu bản thân doanh nghiệp phải sử dụng con dấu. Trước khi sử dụng, doanh nghiệp có nghĩa vụ thông báo mẫu con dấu với cơ quan đăng ký kinh doanh để đăng tải công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Giấy chứng nhận đầu tư cũng là giấy chứng nhận đăng ký DN

Sáu là,  theo quy định của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp 2005 trong trường hợp thực hiện dự án đầu tư gắn với việc thành lập doanh nghiệp, giấy chứng nhận đầu tư bao gồm cả nội dung đăng ký kinh doanh và đăng ký doanh nghiệp. Khi đó, giấy chứng nhận đầu tư cũng đồng thời là giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Luật Doanh nghiệp 2014 đã tách bạch giữa nội dung đăng ký dự án đầu tư là cấp theo Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đầu tư doanh nghiệp sẽ đăng ký kinh doanh (đăng ký giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp) theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2014 điều chỉnh.

Rút ngắn thời gian đăng ký kinh doanh

Bảy là, rút ngắn thời gian cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Theo quy định tại điều 27 Luật doanh nghiệp thì cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận hồ sơ. Trường hợp từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thì phải thông báo bằng văn bản cho người thành lập doanh nghiệp biết. Thông báo phải nêu rõ lý do và các yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ. Trước đây, thời hạn cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh kéo dài đến 10 ngày làm việc. Như vậy đây là một bước tiến đáng kể trong thủ tục hành chính giúp các doanh nghiệp, người kinh doanh có thể tiếp cận nhanh hơn, tránh thời gian chờ đợi ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên thực tế.

Ảnh minh họa. Nguồn : internet
Ảnh minh họa. Nguồn : internet

Giảm tỷ lệ cổ đông dự họp tối thiểu trong công ty cổ phần

Tám là, trong tổ chức và hoạt động của công ty cổ phần có thay đổi lớn khi chính thức thay đổi theo đúng thông lệ quốc tế khi giảm tỷ lệ dự họp từ 65% (Luật cũ) xuống còn 51%. Khi có số cổ đông dự họp đại diện ít nhất 51% tổng số phiếu biểu quyết là cuộc họp Đại hội đồng cổ đông được tiến hành. Đồng thời, Luật quy định về thành viên hội đồng quản trị độc lập, không tham gia điều hành trực tiếp doanh nghiệp; Bãi bỏ việc Đại hội đồng cổ đông bầu trực tiếp Chủ tịch hội đồng quản trị.

Thoáng về hợp nhất, sáp nhập doanh nghiệp

Chín là, không yêu cầu các công ty cùng loại mới được hợp nhất, sáp nhập, chia, tách đồng thời quy định rõ ràng về quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm cũng như trình tự thủ tục, hồ sơ .v.v. Đổi mới hết sức quan trọng này chắc chắn sẽ góp phần thúc đẩy thị trường mua bán doanh nghiệp (M&A) đang hết sức sôi động như hiện nay.
Mười là, chỉ quy định 5 trường hợp bị thu hồi Giấy CNĐKDN so với 8 trường hợp của Luật cũ. Đồng thời Luật mới cũng có các quy định nhằm giúp doanh nghiệp rút khỏi thị trường thuận lợi hơn, nhanh hơn và rẻ hơn.

Luật Doanh nghiệp năm 2014 được Quốc hội thông qua là sự kiện quan trọng đánh dấu những đổi mới rất trọng yếu liên quan đến doanh nghiệp, thể hiện được ý chí, nguyện vọng của đại đa số doanh nghiệp. Để các quy định đổi mới của Luật sớm đi vào cuộc sống, Chính phủ, các bộ, ngành và các địa phương, doanh nghiệp sẽ khẩn trương phối hợp triển khai xây dựng các văn bản hướng dẫn và tổ chức thực hiện, góp phần giúp doanh nghiệp Việt Nam phát triển mạnh mẽ và bền vững .

Trần Lê An Nguyên

ĐẶT CÂU HỎI CỦA BẠN

Mọi câu hỏi xin gửi đến email: lgp@lgp.vn. Nếu cần trả lời khẩn cấp, vui lòng gọi tổng đài tư vấn 1900 6665. Xin cảm ơn!